Турция
Türkiye’de yatırım yoluyla vatandaşlık başvurularında kullanılan gayrimenkul değerleme raporlarının hazırlanmasına ilişkin usuller değiştirildi. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, ilgili genelgeyi 28 Eylül 2026 tarihinde güncelledi.
Yeni düzenlemeye göre vatandaşlık işlemlerinde kullanılacak değerleme raporu, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş, Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği’nin aktif üyesi olan ve TADEBİS bilgi sistemine bağlı herhangi bir değerleme kuruluşu tarafından hazırlanabilecek.
Böylece başvuru sahipleri yetkili değerleme kuruluşunu seçebilecek. Web Tapu üzerinden yapılan başvurularda otomatik atama sisteminden yararlanılabilecek veya mevcut listeden doğrudan bir kuruluş seçilebilecek.
Değerleme raporu başvurusu taşınmaz maliki tarafından yapılabilecek. Taşınmazın bir tüzel kişiye ait olması durumunda başvuruyu şirketin yetkili temsilcisi gerçekleştirecek. Hisseli taşınmazlarda ise hissedarlardan birinin başvurusu yeterli olacak.
Başvuru sonrasında hizmet bedeli, ödeme süresi ve başvuru numarası SMS veya e-posta yoluyla bildirilecek. Ödeme yapılmadan önce başvuru Web Tapu üzerinden iptal edilebilecek. Ödemenin tamamlanmasının ardından talep, seçilen değerleme kuruluşuna iletilecek ve kuruluş taşınmazı inceleyerek raporu hazırlamak üzere bir uzman görevlendirecek.
Hazırlanan rapor elektronik imzayla onaylanacak ve TADEBİS üzerinden TAKBİS sistemine aktarılacak. Başvuru sahibi belgeyi Web Tapu hesabından görüntüleyebilecek.
Tapu işlemlerinde kullanılan değerleme raporunun geçerlilik süresi 12 ay olacak. Bu süre içinde işlem tamamlanmazsa tapu müdürlüğüne başvurmadan önce yeni bir rapor alınması gerekecek. Taşınmazın özelliklerinde veya hukuki durumunda değerini etkileyebilecek değişiklikler meydana gelmesi hâlinde daha erken bir tarihte yeniden değerleme yapılması da gerekebilecek.
Rapor hazırlanırken uzmanlar, taşınmazın fiilî durumunu onaylı mimari projeyle karşılaştıracak; alanını, kullanım amacını, inşaatın tamamlanma seviyesini ve hukuki belgelerini inceleyecek. Tespit edilen tadilatlar veya diğer uygunsuzluklar rapora yansıtılacak. İnşaat hâlindeki taşınmazlarda ayrıca inşaatın mevcut aşaması ve tamamlanmasına ilişkin olası riskler değerlendirilecek.
Raporda taşınmazın piyasa değeri ile yasal olarak kullanılabilen bölümünün değeri ayrı ayrı belirtilecek. Tapu işlemlerinde taşınmazın piyasa değeri esas alınacak.
Düzenleme, yetkili değerleme kuruluşları arasındaki seçim imkânını genişleterek yatırımcıların belge hazırlama sürecini kolaylaştırabilecek. Bununla birlikte kuruluşların yetkilendirilmesine, raporların içeriğine ve taşınmazların hukuki durumunun incelenmesine ilişkin şartlar yürürlükte kalacak.
Türk vatandaşlığı amacıyla gayrimenkul satın almayı planlayanların, seçtikleri taşınmazın güncel şartları karşıladığını önceden kontrol etmeleri ve değerleme raporunun hazırlanması için gereken süreyi dikkate almaları önem taşıyor.
